ผู้สูงวัยไม่กินข้าว

: พญ.ลลิตา ธีระสิริ

มีคนบ่นเสมอว่าคนแก่หรือผู้ใหญ่ในบ้านบ่นว่ากินข้าวไม่อร่อย ขนาดพาไปกินร้านอาหารที่เคยชอบสุด ๆ แล้ว ก็ยังบ่นว่าไม่อร่อยเหมือนเมื่อก่อน หาของแปลก ๆ หรืออาหารที่เคยชอบมาให้ที่บ้าน ก็กินเป็นพิธีพอเป็นมารยาท หรือกินด้วยความเกรงใจบ้าง บ่นเค็มไป เปรี้ยวไปบ้าง

สาเหตุที่ผู้สงวัยกินอาหารไม่อร่อยนั้นพอรวบรวมได้ ดังนี้


1. ลิ้นเลี่ยน
ลิ้นเลี่ยน หมายความว่าตุ่มรับรสที่ลิ้นฝ่อลง ทำให้รับรสชาติของอาหารผิดเพี้ยนไปหมด จนกินอะไรก็ไม่อร่อย

สาเหตุที่ทำให้เยื่อบุในช่องปากบางลง และลิ้นเลี่ยนคือการขาดวิตามินบี โดยเฉพาะวิตามินบี 2 เมื่อเยื่อบุช่องปากบางตัวลง จะทำให้แสบปากเวลากินอาหาร สำหรับผู้สูงอายุจึงน่าจะเปลี่ยนมากินข้าวกล้องได้แล้ว และใช้วิตามินบีรวม หรือในสมัยใหม่เขาเรียกว่า บี 100 แปลว่ามีวิตามินบีทุกชนิด 100 มก. กินวันละเม็ด กินประจำไปเรื่อย ๆ จนกว่าลิ้นจะหายเลี่ยน หรือจนกว่าจะเลิกบ่นแสบปากเวลากินอาหาร


2. ระบบย่อยไม่ดี
มีอาการท้องอืด แน่นท้อง ทำให้กินข้าวไม่ลง ท้องผูก มีลมเต็มท้อง เลยใส่อาหารลงท้องไปไม่ได้อีก หรือไม่เช่นนั้นก็มีน้ำย่อยออกน้อย น้ำย่อยเจือจาง ทำให้ไม่อยากอาหาร

วิธีนี้แก้ได้โดย ให้กินสารเส้นใยมากขึ้นเพื่อป้องกันไม่ให้ท้องผูก เช่น กินกล้วยน้ำว้าวันละลูก กินมะละกอเป็นประจำ หรือกินลูกพรุนหรือดื่มน้ำลูกพรุนช่วยในการระบาย ให้กินพรีไบโอติก จะเป็นอินนูลิน หรือกลุ่มโอลิโกแซคคาไรด์ก็ได้ หรือไม่เช่นนั้นอาจจะให้กินยาขับลม ประเภทยาธาตุ ยาหอม แก้อาการอึดอัดในท้องก็ปลอดภัยดี


3. ปัญหาเกี่ยวกับฟัน
ประเด็นนี้คงต้องทำอาหารอ่อน และอนุโลมว่าผู้สูงวัยกินอะไรได้บ้าง กินอะไรได้สะดวก คนในบ้านอาจจะต้องทำอาหารเอง จะซื้ออาหารถุงแบบทั่วไปมาทิ้งไว้ให้คงเป็นไปไม่ได้


4. ปัญหาทางจิตใจ
ผู้สูงอายุที่เหงา ซึมเศร้า ไม่มีความสุข ขาดความอบอุ่น มักจะไม่อยากอาหาร เห็นอะไรก็กินไม่ได้ เบื่ออาหาร ผิดกับผู้สูงอายุที่อยู่ในครอบครัวที่อบอุ่น อาการของโรคซึมเศร้า ส่วนหนึ่งแสดงออกที่ระบบย่อยอาหาร การย่อยอาหารช้าลง ท้องอืด แน่นท้อง ทำให้ไม่อยากกินข้าว

ต่อไปนี้เป็นอาหารที่น่าจะเหมาะสำหรับผู้สูงอายุค่ะ

 


กราโนล่าสำหรับผู้สูงวัย

เครื่องปรุง :

เกล็ดข้าวโอ๊ต 3 ถ้วยตวง
เม็ดทานตะวัน 1 ถ้วยตวง
ลูกเกด 1 ถ้วยตวง
กล้วยตากหั่นบาง 1/2 ถ้วย
จมูกข้าวสาลี 1/4 ถ้วย
งาดำคั่วแล้วป่น 1/4 ถ้วย
น้ำลูกพรุน


วิธีทำ :

เปิดเตาอบตั้งอุณหูมิไว้ที่ 100 องศาเซลเซียส เอาทุกอย่างใส่ถาด แล้วอบนานประมาณ 1 ชม. หรือจนทุกอย่างแห้งดี ควรคลุกหรือคนเครื่องให้ผสมทั่วกันทุก ๆ 15 นาที เสร็จแล้วเอาออกมาผึ่งจนเย็นแล้วเก็บลงขวดโหล

เวลาจะกิน ให้ตักกราโนล่าออกมาใส่ถ้วย เทน้ำลูกพรุนลงไปตามชอบ กินเป็นอาหารเช้า

หมายเหตุ : กราโนล่าแบบฝรั่ง มีประโยชน์ตรงที่อุดมด้วยวิตามินบี วิตามินอี สารเส้นใย แคลเซียม เซเลเนียมและสังกะสี ให้พลังงานสูง เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้สูงวัย

สำหรับคนมีอายุ ไม่ควรกินกราโนล่าหรือมูสลีกับนมสด เพราะนั่นจะทำให้ท้องอืด ย่อยยาก เพราะน้ำดีของคนมีอายุจะเจือจาง ย่อยนมได้ไม่เก่ง ให้ใช้น้ำผลไม้แทนนมวัว เช่น น้ำส้ม น้ำลูกพรุน ซึ่งเหมาะสำหรับผู้สูงอายุมากกว่าเพราะจะช่วยระบายท้อง ทำให้ท้องไม่ผูก หากซื้อกราโนล่าหรือมูสลีแบบสำเร็จรูปมาใช้ ให้เลือกเอาแบบที่ไม่มีนมผงผสม เพื่อที่ผู้สูงวัยจะได้ไม่อึดอัดท้อง เป็นเหตุให้ไม่อยากอาหาร


อ่านเพิ่มเติมได้ในคอลัมน์ เพื่อชีวิตและสุขภาพ ฉบับที่ 1096 ปักษ์หลังกรกฎาคม 2560


อ่านบทความย้อนหลัง
<




473/1-4 ซอยประชาสงเคราะห์ 2 ถนนประชาสงเคราะห์ แขวงดินแดง เขตดินแดง กรุงเทพฯ 10400 โทร. 0-2641-7941-50 แฟกซ์ 0-2248-5819 อีเมล: info@kwanruen.com
Copyright © 2011-2014 Kwanruen Magazine. All right reserved.