อาหารหยินหยาง รักษาโรคเรื้อรัง : พญ.ลลิตา ธีระสิริ

ในโลกซีกตะวันออก คนจีนใช้อาหารเป็นยามาช้านาน มีบันทึกครั้งแรกเมื่อเกือบ 1,500 ปีมาแล้ว โดยหมอจีนคนหนึ่งชื่อซุนซู่เหมา เขียนตำราว่าด้วยอาหารที่มีผลต่อสุขภาพ รวมทั้งอาหารที่ใช้รักษาโรคต่าง ๆ เช่น คอพอก ตามัวยามกลางคืน และเหน็บชา เป็นต้น
 
แนวคิดในเรื่องสุขภาพแบบจีนคือ ระมัดระวังเรื่องอาหารการกินอย่างยิ่ง เช่น หากท้องผูก ก็ไม่ควรดื่มชา หากมีอาการไอ ก็ให้กินน้ำผึ้งกับมะนาว หรือแอปเปิ้ลกับมะนาว หากมีอาการมือเท้าเย็น คนจีนก็จะกินอาหารรสร้อน เช่น ขิง ทั้งนี้ก็เพื่อจัดระเบียบร่างกายของเราให้อยู่ในสมดุล

คนจีนโบราณเชื่อมั่นในทฤษฎี ‘หยินหยาง’ ซึ่งนับว่าเป็นทฤษฎีหลักทางการแพทย์ และเป็นแนวปรัชญาแบบจีน กล่าวคือสรรพสิ่งในจักรวาลล้วนแบ่งออกได้เป็นหยินและหยาง

คงเคยได้ยินมาแล้วว่า ผู้ชายเป็นหยาง ส่วนผู้หญิงเป็นหยิน พระอาทิตย์เป็นหยาง พระจันทร์เป็นหยิน ร้อนคือหยาง เย็นคือหยิน และคงเคยเห็นสัญลักษณ์วงกลมดำขาวที่อยู่คู่กันมาก่อน สำหรับอาหาร คนจีนก็แบ่งพลังงานและรสชาติของอาหารเป็นหยินหยางไปด้วย
 
อาหารรสเผ็ด รสหวาน เป็นหยาง ดังนั้น ต้นหอม พริก ขิง กานพลู ยี่หร่า เป็นหยาง และน้ำตาล น้ำผึ้ง น้ำอ้อย กล้วย ลิ้นจี่ เป็นต้น ก็เป็นหยาง

รสเค็ม ขมและเปรี้ยว เป็นหยิน ดังนั้นของเค็ม ๆ แบบ เกลือ สาหร่ายทะเล เป็นหยิน ผักทั้งหมดซึ่งมีรสขมเป็นหยิน ยิ่งมีรสขมจัดแบบมะระ สะเดา ดีสัตว์ยิ่งเป็นหยินแรง ส่วนรสออกเปรี้ยว เช่น ผลไม้ต่าง ๆ เป็นหยิน น้ำส้มสายชูที่เปรี้ยวจัดยิ่งเป็นหยินแรง เป็นต้น

ร่างกายของแต่ละคนในทฤษฎีการแพทย์แผนจีนจะแตกต่างกันออกไป เช่น หากคุณมีมือเท้าเย็น แสดงว่าร่างกายของคุณเป็นหยินมาก หากคุณมีมือเท้าอุ่น ร่างกายของคุณจะเป็นหยางมาก คุณก็จะต้องเลือกกินอาหารกลุ่มที่ตรงข้ามกับอาการของคุณ หากร่างกายเป็นหยินมาก ต้องกินอาหารกลุ่มหยาง ดังนั้น หากคุณมีมือเท้าเย็นควรเลือกกินขิง กินพริกไทย ถ้าคุณมีมือเท้าอุ่นควรกินผักผลไม้ สุขภาพของคุณจึงจะอยู่ในสมดุล

ในทางตรงข้าม หากคุณมีมือเท้าอุ่นแล้วชอบกินน้ำขิงซึ่งเป็นอาหารร้อน คุณก็อาจจะป่วยเป็นโรคร้อนใน มีแผลในปากทรมานตัวเองเปล่า ๆ หรือหากมือเท้าเย็นแต่ชอบกินแตงโม ชอบใส่น้ำส้มสายชูลงในก๋วยเตี๋ยวมาก ๆ ร่างกายของคุณก็จะเบี่ยงเบนไปทางเย็นจัดยิ่งขึ้น คราวนี้คุณก็จะป่วยด้วยโรคที่เกิดจากความเย็นจัด เช่น ปวดข้อ ใบหน้าเป็นอัมพาต การพิจารณาเรื่องโรคประจำตัวก็เช่นเดียวกัน โรคหรืออาการแบ่งเป็นหยินและหยาง แพทย์จีนจึงใช้อาหารที่เหมาะสมมาบรรเทาอาการป่วยเรื้อรังได้…
  • คอลัมน์เพื่อชีวิตและสุขภาพ ฉบับที่ 1048 ปักษ์หลังกรกฎาคม 2558

อ่านบทความย้อนหลัง
<




473/1-4 ซอยประชาสงเคราะห์ 2 ถนนประชาสงเคราะห์ แขวงดินแดง เขตดินแดง กรุงเทพฯ 10400 โทร. 0-2641-7941-50 แฟกซ์ 0-2248-5819 อีเมล: info@kwanruen.com
Copyright © 2011-2014 Kwanruen Magazine. All right reserved.